Iturria: Argia.eus 📷 Pixabay
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Klima-aldaketa oso arazo larria da munduan. Zientzialariek aztertu dute nor den arazo honen erantzulea. Ikusi dute herrialde aberatsenetako pertsona aberatsenak direla errudunak. Haiek kutsatzen dute gehien.
Pertsona hauek urtero 2.300-7.500 dolar estatubatuar ordaindu beharko lituzkete kalteak konpontzeko. Guztira 1,7-5,7 bilioi dolar dira. Diru honekin munduko ingurumen-helburuak bete daitezke.
Herrialde aberatsek arazo hau sortu dute. Orain mundu guztiak ordaindu behar du. Herrialde pobreek natura gehiago zaintzen dute, baina haiek ere ordaindu behar dute.
Aberatsek asko kontsumitzen dute eta ez dute mugarik. Besteek haien bizimodua kopiatzen dute. Zientzialariek diote hau arazo handia dela.
Zer egin dezakegu arazo hau konpontzeko? Nola aldatu dezakegu gure bizimodua?
Albiste erraza, A2 mailarako
Klima-aldaketak kalte handiak eragiten ditu munduan. Kalte horien erdiaren erantzuleak herrialde aberatsenetako biztanlerik aberatsenak dira. Zientzialariek kalkulatu dute kalte horien kostua: 1,7-5,7 bilioi dolar urtean. Diru horrekin ingurumen-helburu garrantzitsuak bete daitezke.
Herrialde aberatsenek eragiten dituzte kalte handienak. Baina herrialde pobreenek ordaintzen dituzte ondorioak. Herrialde pobreenek ondasun natural asko dituzte, eta ahalegin handiak egin behar dituzte horiek babesteko.
Aberatsenek neurriz kanpoko kontsumoa egiten dute. Eta gero eta gehiago kontsumitzen dute. Horrek eragina du beste pertsona batzuengan. Aberatsak eredu dira, eta besteek haien bizimodua kopiatu nahi dute.
Zientzialariek esaten dute premiazko eztabaida bat behar dela. Mugarik jarri ezean, aberatsenek nahi dutena egiten dute. Eta horrek kalte handiak eragiten ditu munduan.
B1 mailarako egokitutako berria
CO₂ gehien isurtzen duten herrialdeetako biztanlerik aberatsenen %10ak klima-aldaketak eragindako kalteen erdiaren erantzule zuzenak dira. Orain, ikertzaileek kalkulatu dute zenbat diru-kostu eragiten duten ingurumen-kalte horiek: 2.300-7.500 dolar estatubatuar pertsona bakoitzeko, urtero. Guztira, 1,7-5,7 bilioi dolar. Talde horretan sartzen dira urtean 45.000 eurotik gorako sarrerak dituzten herritarrak.
Diru-kopuru horrekin, mundu mailako ingurumen-helburu nagusiak finantzatu ahal izango lirateke: biodibertsitatea kontserbatzea eta klima-aldaketa arintzea. Baina, gaur egun, helburu horiek betetzetik urruti gaude.
Ikertzaileek diote herrialde aberatsenek dutela hainbat muga planetario pasa izanaren ardura. Horregatik, jasangarritasunari eta klima-aldaketaren mitigazioari lotutako helburuak egiturazko desberdintasun sozial eta ekonomikoen gainean eraiki dira. Azken batean, aberatsek eragiten duten arazoa herritar guztien erantzukizun bihurtzen da.
Gainera, barne-produktu gordin txikiena duten herrialdeak dira, askotan, ondasun natural handiena dutenak. Horrek esan nahi du ekosistema horiek kontserbatzeko eta babesteko ahalegin ekonomiko handiagoak egin behar dituztela.
Premiazko eztabaida bat jarri behar da mahai-gainean: mugarik jarri ezean, aberatsenek neurriz kanpoko kontsumoa egiten dute. Eta joerak erakusten du gero eta kontsumo-ohitura neurrigabeagoak dituztela. Ikertzaileek kezka gehigarri bat adierazi dute: aberats horiek denon bizi-ohituretan eragiten dute, aberats ez direnek haien bizimodua hartzen dutelako eredu eta helburu.
Zer iruditzen zaizu gai hau? Uste duzu aberatsek gehiago ordaindu beharko luketela klima-aldaketaren kalteak konpontzeko?