Iturria: Argia.eus 📷 Leandro Fridman ( CC BY-NC-SA 2.0 )
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Florentzia hiri ederra da. Baina orain ez da hain ederra. Turista asko joaten dira hara. Kaleak beteta daude. Dendak ez dira lehen bezalakoak. Orain souvenirrak saltzen dituzte. Etxe asko hotel bihurtu dira.
Donostian ere gauza bera gertatzen da. Turista asko joaten dira hara. Alde Zaharra beteta dago. Dendak ez dira lehen bezalakoak. Orain souvenirrak saltzen dituzte. Etxe asko hotel bihurtu dira.
Florentzian 360.000 pertsona bizi dira. Baina 2024an 16 milioi turista joan ziren hara. Donostian ere turista asko joaten dira. Nafarroan 2024an aurreko urtean baino %8 turista gehiago joan ziren. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 2025ean 4.619.799 turista joan ziren.
Florentzian Salviamo Firenze plataforma dago. Plataforma horrek turismoaren kontra borrokatzen du. Plataformako bozeramaileak esan du florentziarrak “sandwich batean bezala zapalduta” sentitzen direla. Plataformak kalkulatu du hirigune historikoan 30.000 etxebizitza daudela. Eta apartamentu turistikoak 15.000 dira.
Plataformako bozeramaileak esan du turismoaren beharrik ez dutela. Toscanako BPGaren %13 bakarrik dagokio turismoari. Plataformak garaipen txiki batzuk lortu ditu. Adibidez, “keybox” deiturikoak debekatzea lortu du. “Keybox”ak apartamentu turistikoen erabiltzaileek giltzak jaso ditzaten konbinazioa duten kutxatila ezagunak dira.
Euskal Herrian ere neurri batzuk hartu dira. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan tasa turistikoa ezarriko dute 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera. Baina turismo masiboaren aurkako plataformak beldur dira tasa hori turismo masiboari aurre egiteko neurri bakarra izanen ote den.
Albiste erraza, A2 mailarako
Florentziako Duomoa etxea da. Baina gaur egun zaila da sinestea oraindik florentziarrena denik. Turistena izanen da. Katedraletik irten eta paseo labur bat egitea nahikoa da hiriaren hizkuntza berria ulertzeko. Lehendabiziko hitza: souvenir. Bigarrena: free tour. Hirugarrena: ice cream. Kaleak merchandising dendaz josita daude; ur botila batek 2,5 euro balio du; free tourretako gidariek banderatxoa altxatzen dute bortz metroro; eta txoko guztietan ilarak sortzen dira “Florentziako paninirik onena” probatzeko.
Eszena hori ez zaio arrotza egin izanen hiri turistiko batean bizi den inori. Donostiarren batek baino gehiagok, adibidez, dèjè-vu bat edukiko zuen; “cheesecake” onena probatzeko ilarak; tabernetan menuak ingelesez; Alde Zaharreko atarietan alokairu turistikoen plakak pilatuta, eta Boulevardeko errepidean Uber-ak nonahi. Galdera deserosoa bera da han eta hemen: noiz uzten dio hiri batek bertan bizi direnen etxea izateari, bisitarientzako helmuga bihurtzeko?
Florentziak 360.000 biztanle ditu, baina 2024an 16 milioi turista baino gehiago jaso zituen, egunean 44.000 batez bertze. Nafarroan 2024an aitzineko urtean baino %8 gehiago hazi zen turismoaren sektorea; guztira, bi milioitik goiti turista ailegatu ziren. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ostatu turistikoetan 4.619.799 sarrera izan ziren, 2024an baino %5 gehiago.
Salviamo Firenze plataformako bozeramaile Massimo Torellik aitortu dio florentziarrak “sandwich batean bezala zapalduta” sentitzen direla. Plataformaren kalkuluetan oinarrituta, hirigune historikoan 30.000 etxebizitza daude, eta apartamentu turistikoak, guztira, 15.000 dira. Hego Euskal Herrian 6.629 etxebizitza turistiko daude orain, %6,1 gehiago, alegia.
Florentziara itzulita, Torellik sandwicha zatikatu egin dio El Salto-ko kazetariari. “Goitik, Londrestik edo Singapurretik datozen inbertsio funtsak daude, eraikin osoak erosi eta apartamentu edo superluxuzko hotel bihurtzen dituztenak. Edo, bertzela, beren bigarren edo hirugarren egoitza hemen erosten duten aberatsak”, azaldu du. Behetik, “turismo masiboa” da nagusi: “Iraupen laburreko alokairuak eta janari azkar bihurtzen diren auzoko dendak”. Bi horien artean, berriz, auzokideak egonen lirateke.
Plataformarentzat egungo egoeraren ardura udal gobernuena da. Unescok Florentziako zentroa gizadiaren ondare gisa izendatu zuen 1982an, eta horrek baimenak emateko sistema zorrotza ahalbidetzen zuen. Alabaina, Alderdi Demokratikoko alkate Dario Nardellak 2018an aldaketa terminologiko bat zekarren arau polemiko bat sartu zuen indarrean: “errestaurazio kontserbatzailea” kontzeptuaren ordez, “eraikinaren berritze mugatua” kontzeptua ezarri zuen.
Praktikan, plataformaren arabera, aldaketa horrek aukera ematen du higiezinen barne-banaketa aldatzeko eta eraikinak, udalaren baimenik gabe, bertze erabilera batzuetara bideratzeko; betiere katastroko izena aldatzen ez bada. Plataformak “desarautze” urbanistikotzat jotzen du, “inbertitzaileei ondare historikoaren gainean jarduteko askatasun zabala ematen baitie”.
Lege horrek eduki dituen ondorio errealak neurtu ditu Italia Nostra kultura-ondarea zaintzen duen erakundeak. 2023an egindako txostenaren arabera, 2011tik 2021era bitartean Florentzian hotelen eta jatetxe establezimenduen eskaintza ia bikoiztu egin da, 1.963 izatetik 3.144 izatera. Alde zaharrean bizi zen biztanleria, berriz, %10 murriztu zen.
“Ez dugu turismoaren beharrik”
Bozeramaileak El Salto-ri adierazi dio orain plataformaren helburua dela “turismoaren beharrik ez” dutela erakustea. Izan ere, Toscanako BPGaren %13 baino ez dagokio turismoari, eskualde aberatsa baita, industria duena. “Turismoarentzat beti eskualde erakargarria izan garen arren, inoiz ez gara haren mende egon. Gezurra da”, azaldu du Torellik.
Salviamo Firenzek garaipen txikiak baina sinbolikoak eduki dituela azaldu du bozeramaileak erreportajean. Erraterako, 2024an “keybox” deiturikoak debekatzea lortu zuen: apartamentu turistikoen erabiltzaileek giltzak jaso ditzaten konbinazioa duten kutxatila ezagunak, jabeak edo bertze edozein bitartekarik artatu beharrik gabe. Hilabeteetako sare eta kaleetan egindako kanpaina baten emaitza izan zen, geroago Erromara eta herrialdeko bertze hiri handi batzuetara kutsatu zena.
Toscanako bertze hiri turistiko batzuetan, tartean Pisa edo Siena, udalek erabilera turistikoen etxebizitza kopurua topatu edo gehiago murriztu ahal izatea arautu dute. Florentzia ez da inoiz neurri hori aplikatzera ailegatu. Baina Torelli baikor agertu da “keyboxen” aurrekaria dela eta: “Proiektu handi bat gelditu behar dugu epaitegietan. San Gallo ospitale zaharreko hotela izan daiteke. Proiektu handi bakar bat behar da inbertitzaileek Florentzia beren dirurako leku seguru gisa ikus ez dezaten”.
Euskal Herrian ere hasi dira zenbait neurri hartzen. Erraterako, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan tasa turistikoa ezarriko dute 2027ko urtarrilaren 1etik aitzin. Baina turismo masiboaren aurkako plataformak beldur dira tasa hori turismo masiboari aurre egiteko neurri bakarra izanen ote den. Bien bitartean, Donostian duela astebete ireki dute Hilton hotela, eta Four Seasons luxuzko kateak ere hirian hotel bat irekitzeko asmoa agertu duela ohartarazi du EH Bilduk. Ikusteko dago Donostiak Udalak zer jarrera hartuko duen.
B1 mailarako egokitutako berria
Florentziako Duomoa etxea da, baina gaur egun zaila da sinestea oraindik florentziarrena denik. Turistentzako lekua bihurtu da. Kaleak souvenir dendaz beteta daude, ur botila batek 2,5 euro balio du, eta free tour gidariek banderatxoak altxatzen dituzte bost metroro. Eszena hau ez zaio arrotza eginen hiri turistiko batean bizi den inori. Donostian ere antzekoa gertatzen da.
Galdera da: noiz uzten dio hiri batek bertan bizi direnen etxea izateari, bisitarientzako helmuga bihurtzeko? Florentziak 360.000 biztanle ditu, baina 2024an 16 milioi turista baino gehiago jaso zituen. Euskal Herrian ere turismoa handitzen ari da. Nafarroan 2024an %8 gehiago hazi zen turismoaren sektorea, eta Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 2025ean %5 gehiago.
Florentziako Salviamo Firenze plataformako bozeramaile Massimo Torellik dio florentziarrak “sandwich batean bezala zapalduta” sentitzen direla. Plataformaren kalkuluen arabera, hirigune historikoan 30.000 etxebizitza daude, eta apartamentu turistikoak, guztira, 15.000 dira. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2025ean 6.246 etxebizitza turistiko zeuden Hego Euskal Herrian.
Torellik dio udal gobernuak direla egungo egoeraren arduradunak. Unescok Florentziako zentroa gizadiaren ondare gisa izendatu zuen 1982an, baina 2018an Alderdi Demokratikoko alkate Dario Nardellak arau polemiko bat sartu zuen indarrean. Arau horrek aukera ematen du higiezinen barne-banaketa aldatzeko eta eraikinak, udalaren baimenik gabe, bertze erabilera batzuetara bideratzeko.
Plataformak “desarautze” urbanistikotzat jotzen du, “inbertitzaileei ondare historikoaren gainean jarduteko askatasun zabala ematen baitie”. Italia Nostra kultura-ondarea zaintzen duen erakundeak dio 2011tik 2021era bitartean Florentzian hotelen eta jatetxe establezimenduen eskaintza ia bikoiztu egin dela.
Torellik dio orain plataformaren helburua dela “turismoaren beharrik ez” dutela erakustea. Toscanako BPGaren %13 baino ez dagokio turismoari, eskualde aberatsa baita, industria duena. Salviamo Firenzek garaipen txikiak baina sinbolikoak eduki dituela azaldu du bozeramaileak. Erraterako, 2024an “keybox” deiturikoak debekatzea lortu zuen.
Euskal Herrian ere hasi dira zenbait neurri hartzen. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan tasa turistikoa ezarriko dute 2027ko urtarrilaren 1etik aitzin. Baina turismo masiboaren aurkako plataformak beldur dira tasa hori turismo masiboari aurre egiteko neurri bakarra izanen ote den.