Iturria: Argia.eus 📷 Mantle8 enpresak bere webgunean duen irudia arakatze lanetan Nafarroan, atzean Lokiz mendilerroa duela. (Mantle8)
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Hidrogeno zuria bilatzen ari dira Euskal Herrian
Espainiako Trantsizio Energetikorako Ministerioak baimena eman du hidrogeno zuria bilatzeko. Hidrogeno zuria lur azpian dagoen hidrogenoa da. Mantle8 enpresa frantziarrak egingo ditu miaketak. Aralar, Urbasa eta Andia, eta Lokizeko mendilerroetan bilatuko dute.
Zer da hidrogeno zuria?
Hidrogenoa unibertsoan gehien dagoen atomoa da. Aspalditik lortzen da hidrogenoa. Baina zuriaren bilaketa azken urteetako kontua da. Ugaria da munduan barrena. AEBetan, Errusian, Marokon, Filipinetan, Italian, Frantzian, Txinan eta beste hainbat herrialdetan ari dira bilatze lanetan.
Afrikako Mali herrialdean 2012tik hidrogeno putzu batek zentral elektriko bat elikatzen du. Herriko 1.500 pertsonek hortik lortzen dute elektrizitatea. Oraingoz ez dago bestelako ustiatze industrialik munduan.
Zein eremu aztertuko dira?
Mantle 8-k Aralar 1 eta Aralar 2 izendatu ditu bi azterketa proiektuak. Baina mendilerro horretatik askoz harago doaz miaketa lanak. Ministerioak ekainaren 5ean eman zituen arakatze baimenak.
Aralar 1-ekin laukizuzen bat eginez gero, mapan halakoak dira lau erpinak: goiko ezkerraldeko erpina Zaldibia (Gipuzkoa) inguruan dago eta eskuinaldekoa Nafarroako Pirinioetako Erro herrian; azpiko erpinaren lerro zuzena, aldiz, Nafarroako ekialdeko Etxarri-Aranatzetik Nafarroako Esteribar udalerrira doa.
Aralar 2-n honako lurrak miatuko dituzte: lauki zuzenaren goiko erpinak Araia (Araba) eta Uharte Arakil (Nafarroa) dira, eta behekoak Arabako Kanpetzu bailaratik Nafarroako Erreniegako mendietara, Gares iparraldean.
Zer baimentzen dio Trantsizio Ministerioak Mantle8-ri?
Enpresak bere webgunean jakinarazi duenez, oraingoz “baimena azaleko mailako lan ez-inbaditzailetara bakarrik mugatzen da”. Datozen hilabeteetan, beraz, Mantle8-ko geologo talde bat aipatu mendietan ibiliko da zundaketa txikiak egiten.
Albiste erraza, A2 mailarako
Espainiako Trantsizio Energetikorako Ministerioak baimena eman du hidrogeno zuria bilatzeko. Hidrogeno zuria lur azpian sortzen da modu naturalean. Munduan leku askotan ari dira bilatzen, baina oraindik ez dute asko aurkitu. Mali herrialdean bakarrik erabiltzen dute energia lortzeko.
Mantle8 enpresa frantziarrak egingo ditu miaketak. Aralar, Urbasa eta Andia, eta Lokizeko mendilerroetan bilatuko du. Leku hauek aukeratu dituzte Frantziako ipar ekialdean antzeko lekuetan aurkitu dutelako. Hidrogeno zuria ura eta burdina duten harriak elkartzen direnean sortzen da.
Mantle8 enpresak esan du ez dutela zulaketarik egingo. Geologoak mendietan ibiliko dira zundaketa txikiak egiten. Enpresak hidrogenoa eta helioa bilatuko ditu. Helioa ere interesgarria da.
Hidrogeno zuria oso ona izan daiteke energia lortzeko. Baina oraindik ez dute asko aurkitu. Zaila da biltegiratzea eta garraiatzea. Antonio Aretxabala geologoak dio interesgarria dela, baina leku batean aurkitzen bada, han erabili behar dela. Ezin da garraiatu.
B1 mailarako egokitutako berria
Espainiako Trantsizio Energetikorako Ministerioak baimena eman du uda honetan Gipuzkoako eta Arabako ekialdean, eta Nafarroako Iparraldean hidrogeno zuria bilatzeko. Mantle8 enpresa frantziarrak egingo ditu miaketak, besteak beste Aralar, Urbasa eta Andia, eta Lokizeko mendilerroetan.
Hidrogeno zuria lur azpian era naturalean sortu den hidrogenoa da. Hidrogenoa unibertsoan gehien dagoen atomoa da. Aspalditik lortzen da hidrogenoa bestelako moldez, baina zuriaren bilaketa azken urteetako kontua da. Ugaria da munduan barrena eta AEBetan, Errusian, Marokon, Filipinetan, Italian, Frantzian, Txinan edota beste hainbat herrialdetan ari dira bilatze lanetan, baina oraindik Malin bakarrik ustiatzen da.
Afrikako herrialde hartako Bourakebougou herri txikian 2012tik hidrogeno putzu batek zentral elektriko bat elikatzen du, eta herriko 1.500 pertsonek hortik lortzen duten elektrizitatea. Oraingoz ez dago bestelako ustiatze industrialik munduan. Edozein modutan, sarean gaiaz apur bat irakurtzen duena laster ohartuko da nola hedabide, gobernu eta enpresa ugari hidrogeno zuria gero eta gehiago saltzen ari diren etorkizuneko energia merke, ugari eta berriztagarri gisa.
Mantle 8-k Aralar 1 eta Aralar 2 izendatu ditu bi azterketa proiektuak, baina mendilerro horretatik askoz harago doaz miaketa lanak. Ministerioak ekainaren 5ean eman zituen arakatze baimenak. Aralar 1-ekin laukizuzen bat eginez gero, mapan halakoak dira lau erpinak: goiko ezkerraldeko erpina Zaldibia (Gipuzkoa) inguruan dago eta eskuinaldekoa Nafarroako Pirinioetako Erro herrian; azpiko erpinaren lerro zuzena, aldiz, Nafarroako ekialdeko Etxarri-Aranatzetik Nafarroako Esteribar udaleraino doa.
Aralar 2-n honako lurrak miatuko dituzte: lauki zuzenaren goiko erpinak Araia (Araba) eta Uharte Arakil (Nafarroa) dira, eta behekoak Arabako Kanpetzu bailaratik Nafarroako Erreniegako mendietara, Gares iparraldean. Beraz, 1.680 kilometro koadrotan bilatuko da hidrogenoa, batez ere Nafarroan, baina baita Arabako eta Gipuzkoako ekialdeko zati batzuetan ere.
Aztertuko diren hiru mendilerro ezagunek, Aralarrek, Andiak eta Urbasak, natur gune izendapena dute eta Aralar, gainera, Natura 2000 Sarean dago. Orain arte, eremu horietan aurreikusitako energia eoliko eta fotovoltaikoari lotutako hainbat proiektu atzera bota izan dituzte izendapen horiengatik.
Mantle8-ko geologo talde bat aipatu mendietan ibiliko da zundaketa txikiak egiten. Azpimarratzen dutenez, datozen asteetan eremu horietako udaletako agintariekin bilduko dira egingo diren lanen berri emateko. Dagoeneko udal batzuk kexu agertu dira Trantsizio Ministeriotik oraindik ez zaielako inongo informaziorik eman. Dozenaka udalerriri eragiten die baimenak.
Halako bilaketa lan gehienetan egiten den gisan, hidrogenoaz gain enpresak helioa ere bilatuko du. Aditu askoren ustez, bigarren elementu horren salmentak errentagarriago egingo luke hidrogeno zuriaren ustiatzea.
Hidrogenoaren zailtasunak
Hidrogeno zuria hain ugaria izanda oraindik era erraldoian ez ustiatzea harritzekoa da, are gehiago Mali moduko herri txiki batean 2012tik horretan ari direnean. Azken hamarkadetan hidrogenoa batez ere industria kimikoan erabili da, eta horretarako hidrogeno grisa erabili da; hau da, petrolioa edo gasa erabilita sortutako elektrizitatearekin lortutako hidrogenoa. Arazorik handiena da prozesuan CO2 kopuru handia sortzen dela. Horren erremedio gisa aurkeztu zen hidrogeno berdea, hau da, energia berriztagarritik datorren elektrizitatearekin elektrolisia izeneko prozesuan lortutakoa. Europar Batasunean bereziki, ehunka mila milioi euro inbertitu dira azken sei-zazpi urteetan hidrogeno berdearen ikerketan, baina dagoeneko horretarako sekulako dirutza publikoak eskuratu dituzten multinazionalek onartu dute sortzea oso garestia dela eta teknologiak oraindik ez duela ahalbidetzen erabilera egokia.
Azken finean, hidrogenoa da dagoen atomorik txikiena eta horregatik oso iheskorra da. Horrek oso zail egiten du biltegiratzea eta garraiatzea. Gainera oso erreaktiboa da eta harekin erraz sortzen dira bestelako konposatuak, eta horiek samur hondatzen dituzte hodiak eta biltegiratzeko bestelako materialak.