Iturria: Argia.eus 📷 AFP
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Ameriketako Estatu Batuek (AEB) soldadu guztiak atera dituzte Iraketik. 2003an sartu ziren Iraken, Saddam Hussein presidentea botatzeko. AEBek esan zuten Hussein suntsipen handiko armak egiten ari zela. Baina hori ez zen egia. AEBek nahi zuten beren aldeko gobernua jarri Iraken. Horrela, petrolioa kontrolatu ahal izango zuten.
AEBek Saddam Hussein bota zuten, baina gero gerra handia sortu zen Iraken. Jende asko hil zen. AEBek esan zuten 4.500 soldadu estatubatuar hil zirela. Irakiarren heriotzak 115.000 baino gehiago izan ziren. Jende askok alde egin zuen Iraketik.
2011n, AEBek soldaduak atera zituzten Iraketik. Baina 2014an berriro sartu ziren, Estatu Islamikoaren kontra borrokatzeko. Orain, AEBek esan dute Estatu Islamikoa garaitu dutela eta soldadu guztiak aterako dituztela.
Irakeko lehen ministroak esan du AEBek alde egitea ona dela. Baina kurduak kezkatuta daude. AEBek lagundu egin diete kuruei segurtasunean. Orain, AEBek alde eginda, kurduek ez dakite zer gertatuko den.
Albiste erraza, A2 mailarako
AEBetako soldaduak Iraketik joan dira. 23 urte pasa dira AEBak Irakera joan zirenetik. George W. Bush AEBetako presidentea zen orduan. AEBak buru ziren nazioarteko koalizio armatuak Irak inbaditu zuen. Irailaren 30ean azken soldadu amerikarrak joan dira. Irakeko gobernuak lau eguneko zeremonia iragarri du “burujabetasuna” ospatzeko.
AEBen irteerak Inherent Resolve nazioarteko koalizioaren geldialdia dakar. Koalizio hau 80 herrialdek baino gehiagok osatu zuten EI Estatu Islamikoaren kontra. Joe Biden AEBetako presidente ohiaren administrazioak eta Mohammed Chia al-Sudani Irakeko lehen ministro ohiak hitzartu zuten irteera. Orain agintariak aldatu dira: AEBetan Donald Trump da buru eta Iraken Ali al-Zaidi enpresaburua da lehen ministroa.
Bi hamarkada luzez milaka kanpotar armatu egon dira Iraken. 2007. urtean 170.000 soldadu estatubatuar baino gehiago ziren Iraken. Saddam Hussein garaiko presidentea erorarazteko asmoz sartu zen Irakera nazioarteko koalizioa. Interes geopolitiko eta ekonomikoak ziren inbasioaren oinarrian. AEBek interesen alde kokatuko zen gobernu bat nahi zuten Ekialde Hurbilean.
Hussein boteretik kentzeak ez zituen lasaitasuna eta demokrazia ekarri herrialdera. Ondorioak katastrofikoak izan dira. AEBen inbasioak eta ondorengo okupazioak eragindako odol-bainu sektarioek eta matxinadek astinduta utzi dute herrialdea. 4.500 estatubatuar baino gehiago hil ziren, eta 115.000 irakiar baino gehiago hil, kalkulu zuhurrenen arabera. Milaka eta milaka irakiarrek dute beraien bizitokia eta herria utzi behar izan.
AEBek Iraken zituzten azken 2.500 soldaduek herrialdetik alde egin dute. Pentagonoaren bozeramaile Sean Parnellek azaldu du EIren aurkako “hamabi urteko kanpaina baten arrakasta” erakusten duela. Ali al-Zaidik hitzemana zuen Iranen aldeko taldeen armagabetzea lortuko zuela. Baina engaiamendu horren gauzapena atzeratu egin dute.
B1 mailarako egokitutako berria
Ameriketako Estatu Batuek (AEB) Iraketik alde egin dute. 2003an, AEBetako presidente ohi George W. Bushen aginduz, AEBak buru zituen nazioarteko koalizio armatuak Irak inbaditu zuen. 23 urte geroago, azken soldadu amerikarrek herrialdetik alde egin dute.
2014. urtean, 80 herrialde baino gehiagok EI Estatu Islamikoaren kontra osatutako Inherent Resolve izeneko nazioarteko koalizioaren geldialdia dakar Irakerako AEBen irteerak. Bi hamarkada luzez, milaka kanpotar armatu egon dira bertan; adibidez, gerlaren unerik gorenean, 2007. urtean, 170.000 soldadu estatubatuar baino gehiago ziren Iraken.
Ofizialki, Saddam Hussein garaiko presidentea erorarazteko asmoz sartu zen Irakera amerikarrak buru zituen nazioarteko koalizioa. Ofizialki, “suntsipen handiko armak” zituelakoan, baina errealitatean interes geopolitiko eta ekonomikoak ziren inbasioaren oinarrian. Bere interesen alde kokatuko zen gobernu bat nahi zuen Bushek Ekialde Hurbilean, eta nola ez, Iraken petrolioa ere eskuragarriago nahi zuen.
AEBen inbasioak eta ondorengo okupazioak eragindako odol-bainu sektarioek eta matxinadek astinduta utzi dute herrialdea; ia 4.500 estatubatuar hil ziren, eta 115.000 irakiar baino gehiago hil, kalkulu zuhurrenen arabera. Brown University-ren kalkuluen arabera, 550.000 eta 580.000 pertsona artean hil ziren Irakeko eta Siriako gerretan 2003 eta 2023 artean. Horrez gain, milaka eta milaka irakiarrek dute beraien bizitokia eta herria utzi behar izan.
Herrialdeko kurduek, haatik, beraien kezka adierazi dute, hain justu, interes propioei segika amerikarrek lagundu izan dituztelako segurtasunaren arloan.