Iturria: Argia.eus 📷 Josu Santesteban (CC BY-SA)
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Carlos Garaikoetxea hil da. 87 urte zituen. Euskal erakundeak berreskuratu zituen politikari nafarra zen.
Carlos Garaikoetxea Iruñean jaio zen 1938an. Familia migrante batean hazi zen. Zuzenbide eta ekonomia ikasi zituen Deustun. Euskara ikasi zuen.
Nafarroako Komertzio eta Industria Ganberako buru izan zen. 1975ean EAJko kide egin zen.
1979an Nafarroako parlamentuko kide aukeratu zuten. Estatutua moldatu zuen batzordeko kide izendatu zuten. 1980 eta 1984ko legegintzaldietan Euskal Autonomia Erkidegoko Lehendakari izan zen.
Gobernua eta autonomiako erakundeak eraiki zituen. Euskadiko Autonomia Estatutua garatu zuen. Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuen 1986an.
Albiste erraza, A2 mailarako
Carlos Garaikoetxea hil da bihotzekoak jota. 87 urte zituen. Politikari nafarra frankismoaren ostean euskal erakundeak martxan jartzen aritu zen. 1980tik 1985era Eusko Jaurlaritzako lehendakaria izan zen. Eusko Alkartasunaren sortzailea ere izan zen.
Carlos Garaikoetxea Iruñean jaio zen 1938an. Familia migrante batean hazi zen. Iruñeko Eskolapiotan ikasi zuen eta Deustuko unibertsitatean Zuzenbide eta ekonomiako ikasketak egin zituen. Londres eta Parisen segitu zituen ikasketak. Euskara ez zen bere ama hizkuntza, baina ikasi egin zuen.
1975ean EAJko kide egin zen. 1977an Euskadi Buru Batzarreko lehendakari izendatu zuten. 1979ko apirileko hauteskundeetan Nafarroako parlamentuko kide aukeratu zuten. Urte bereko uztailean, Espainiako gobernuburu Adolfo Suárezekin estatutuaren aldeko negoziazioetan aritu zen.
1980 eta 1984ko legegintzaldietan Euskal Autonomia Erkidegoko Lehendakari hautatua izan zen. Orduan, EAJrekin liskar larriak izan zituen eta alderdia zein lehendakaritza utzi zituen 1986an. Urte berean, Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuen.
Lehendakari izan zen bitartean, gobernua eta autonomiako erakunde gehienak eraikitzen joan ziren. Gernikako Estatutuaren onarpenaren ondoren, Euskal Gobernuaren lehendakari aukeratu zuten. Osakidetza, Ertzaintza eta EiTB sortu ziren. Kontzertu Ekonomikoa ere lotu zen.
B1 mailarako egokitutako berria
Carlos Garaikoetxea, EAEko lehen lehendakaria, hil da bihotzekoak jota. 87 urte zituen. Politikari nafarra frankismoaren ostean euskal erakundeak martxan jartzen aritu zen buru-belarri. 1980tik 1985era Eusko Jaurlaritza gidatu zuen. Eusko Alkartasunaren sortzailea ere izan zen. Bere ondare politikoa instituzioen berreskurapenari eta autogobernuaren indartzeari lotuta geratuko da, trantsizio demokratikoaren funtsezko urteetan.
Carlos Garaikoetxea Iruñean jaio zen 1938an. Familia migrante batean hazi zen. Iruñeko Eskolapiotan ikasi zuen eta Deustuko unibertsitatean Zuzenbide eta ekonomiako ikasketak egin zituen. Londres eta Parisen segitu zituen ikasketak. Euskara ez zen bere ama hizkuntza, baina ikasi egin zuen.
Etxera itzuli zenean, sektore pribatuan egin zuen lan eta zuzendari karguak izan zituen Nafarroako zenbait enpresatan. Nafarroako Komertzio eta Industria Ganberako buru izatera iritsi zen eta, erakunde horren ordezkari, Nafarroako Foru Batzordeko kide izan zen.
1975ean EAJko kide egin zen eta 1977an alderdi horretako buru nagusi izendatu zuten: Euskadi Buru Batzarreko lehendakari. 1978an Euskadiko Autonomia Estatutua moldatu zuen batzordeko kide izendatu zuten eta Nafarroako parlamentuko kide aukeratu zuten 1979ko apirileko hauteskundeetan. Urte bereko uztailean aritu zen, Espainiako gobernuburu Adolfo Suárezekin estatutuaren aldeko negoziazioetan.
1980 eta 1984ko legegintzaldietan Euskal Autonomia Erkidegoko Lehendakari hautatua izan ondoren, orduan bere alderdi EAJrekin liskar larriak izan eta alderdia zein lehendakaritza utzi zituen 1986an; urte berean, Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuen.
Lehendakari izan zen bitartean, gobernua eta autonomiako erakunde gehienak eraikitzen joan ziren eta Euskadiko 1979ko Autonomia Estatutua ere orduan garatu zen. Gernikako Estatutuaren onarpenaren ondoren, 1980an, Euskal Gobernuaren lehendakari aukeratu zuten, eta 1984an, berriro, 32 parlamentarirekin. Urtebete geroago, alderdiko zuzendaritzarekin sortutako desadostasunak medio, Jose Antonio Ardanzak hartu zuen haren lekua.
Garai hartan hartutako konpetentzien arabera, 1981ean Osakidetza sortu zen, 1982an, Ertzaintza eta, urte hartako abenduaren 27an, EiTBk lehen emisioa egin zuen. 1981ean, Kontzertu Ekonomikoa ere lotu zen. Beste gertakizun ezagunen artean, hurrengoak daude: Joan Paulo II.aren bisita, 1983ko uholdeak, 1980ko Ortuellako leherketa eta 1985eko Oiz mendiko hegazkin istripua, besteren artean.
EAJko buruzagitzarekin izandako desenkontruak ez ziren gutxi izan. Tentsio betean zeuden Garaikoetxea eta Arzalluz, errealki zalantza zegoelako, besteak beste, sortu berriak ziren Eusko Jaurlaritzan eta aldundietan nori zegokion eskumenak eta baliabide ekonomikoak nola banatu erabakitzea, Jaurlaritzari edo EAJren zuzendaritzari. Eztabaidak lehertu egin zuen 1984ko abenduan, EAJren Batzar Nagusian. Garaikoetxeak lehendakari kargua eta EAJko afiliazioa utzi zituen kolpetik; Jose Antonio Ardanzak ordezkatu zuen. Eta handik bederatzi hilabetetara, Eusko Alkartasuna sortu zuen Garaikoetxeak.
EAren bidea
Eusko Alkartasunaren sorreratik EAko lehendakari izan zen, 1999ra arte. Apurka-apurka goi mailako politikagintza utzi zuen, bai alderdi barruan, baita erakundeetan ere. Izan ere, EAk 1999ko azaroan Iruñean egin zuen kongresuan kargura berriz aurkezteko asmorik ez zuela adierazi zuen, eta Begoña Errazti hautatu zuen EAk haren ordezko.