Iturria: Argia.eus 📷 Reg Mckenna /CC BY 2.0
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Hantabirusak birus mota bat dira. Animalietan bizi dira, karraskarietan batez ere. Pertsonak infektatu ditzakete.
Koreako Gerraren ondotik identifikatu ziren. Agerraldiak izan baitziren. Hango Hantan ibaitik etortzen da izena.
Animalietan, infekzio asintomatikoa sortzen dute. Karraskarien gorotzetatik eta gernutik kutsatzen da gizakietara. Harramazken eta hozken bidez ere bai.
Sintomak kutsatu eta 1-8 astera bitartean azaltzen dira. Bi taldetan bereizten dira: Mundu Zaharrekoak eta Mundu Berrikoak.
Mundu Zaharrekoek giltzurrun-sindromedun sukar hemorragikoa eragiten dute. Gaixoen % 1-15 hil egiten dira. Mundu Berrikoek birika-sindromea eragiten dute. Hilgarriagoak dira.
Lehen sintomak beste gaitz askorenekin nahas daitezke. Ez dago gaitzaren kontrako txertorik. Ez berariazko tratamendurik.
Mundu Berriko taldeko Andes anduia, pertsonen artean kontaktu bidez kutsa daiteke. Ushuaiatik abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da. Hiru hildako eta zenbait infektatu izan dira.
Agerraldiak saihesteko, prebentzioa da bidea. Karraskarien gertutasuna eragoztea. Garbitasuna. Eskuen higienea.
Albiste erraza, A2 mailarako
Hantabirusak birus mota bat dira. Animalietan bizi dira, batez ere karraskarietan. Pertsonak infektatu ditzakete. Hau da, zoonotikoak dira.
Koreako Gerraren ondotik identifikatu ziren. Agerraldiak izan baitziren. Hango Hantan ibaitik dator izena. Animalietan, infekzio asintomatikoa eta iraunkorra sortzen dute.
Karraskarien gorotzetatik eta gernutik kutsatzen da gizakietara. Harramazken eta hozken bidez ere bai. Sintomak kutsatu eta 1-8 astera bitartean azaltzen dira.
Bi taldetan bereizten dira: Mundu Zaharrekoak eta Mundu Berrikoak. Mundu Zaharrekoek giltzurrun-sindromedun sukar hemorragikoa eragiten dute. Gaixoen % 1-15 hil egiten dira.
Mundu Berrikoek birika-sindromea eragiten dute. Hilgarriagoak dira. Lehen sintomak beste gaitz askorenekin nahas daitezke.
Diagnostikoa odolean antigorputzak detektatuz edo PCR proba eginez egiten da. Ez dago gaitzaren kontrako txertorik. Ez berariazko tratamendurik. Mundu Berriko taldeko Andes anduia, pertsonen artean kontaktu bidez kutsa daiteke.
Ushuaiatik abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da. Hiru hildako eta zenbait infektatu izan dira. Agerraldiak saihesteko, prebentzioa da bidea. Karraskarien gertutasuna eragoztea. Garbitasuna. Eskuen higienea.
B1 mailarako egokitutako berria
Hantabirusak Bunyaviridae familiako birusak dira. Animalietan bizi dira, batez ere karraskarietan, eta pertsonak infektatu ditzakete; hau da, zoonotikoak dira. Koreako Gerraren ondoren aurkitu ziren, eta Hantan ibaitik datorkie izena. Animalietan, infekzio asintomatikoa eta iraunkorra eragiten dute. Gizakietara kutsatzen dira karraskarien gorotzetatik eta gernutik askatutako tantaxka eta aerosoletatik, baita harramazken eta hozken bidez ere. Sintomak kutsatu eta 1-8 astera agertzen dira.
Hantabirusak bi taldetan banatzen dira: Mundu Zaharrekoak (Asia eta Europa) eta Mundu Berrikoak (Amerika). Lehenengoek giltzurrun-sindromedun sukar hemorragikoa eragiten dute, eta gaixoen % 1-15 hil egiten dira. Bigarrenek birika-sindromea eragiten dute, eta hilgarriagoak dira, erdiak baino gehiago hiltzen baitira. Lehen sintomak beste gaitz askorenekin nahas daitezke. Diagnostikoa odolean antigorputzak detektatzean edo PCRan datza. Ez dago txertorik edo tratamendu berezirik; sintomak tratatzean oinarritzen da sendabidea.
Arraroa da pertsonen artean kutsatzea, baina Andes anduia aldaera pertsonen artean kutsa daiteke. Berriki, Ushuaiatik (Argentina) abiatutako gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da: hiru hildako eta zenbait infektatu. Kanariar Uharteetan porturatuko da ontzia, eta bidaiari bakoitzari behar duten arreta emango zaie. Prebentzioa da gakoa: karraskariak urruntzea, garbitasuna eta eskuen higienea. Osasunaren Mundu Erakundeak gogorarazi du Osasun Bakarra estrategia garrantzitsua dela, ingurunea, animaliak eta gizakiak batera zaintzeko.