Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
Kelly eta Andrés Kolonbiatik etorri dira Euskal Herrira. Gasteizko Eusko Legebiltzarrean egon dira. Legebiltzarkideei esan diete Kolonbian jende askok arazo larriak dituela. Plataforma Popular Tejiendo Luchas eta Congreso de los Pueblos erakundeetako aktibistak dira.
Maiatzaren 31n hauteskundeak izango dira Kolonbian. Kellyk eta Andrések uste dute ultraeskuinak irabazten badu, paramilitarrek indarkeria handia erabiliko dutela. Paramilitar asko daude Kolonbian. ELN eta FARC gerrilla ere badaude. Kolonbiako estatua da aktore armaturik garrantzitsuena.
Gustavo Petrok irabazi zituen hauteskundeak 2022an. Baina Kellyk eta Andrések esan dute 2018an ere irabazi zuela, baina Iván Duque jarri zutela presidente. 2022an, herria kalean zegoen, eta horregatik onartu zuten Petroren gobernua. Orain, herria ez dago hain mobilizatuta, eta uste dute hauteskunde-iruzurra gerta daitekeela.
Clan del Golfo-Ejército Gaitanista de Colombia talde paramilitarra Catatumbo eskualdera doa. Eskualde hori oso aberatsa da, baina jendea oso pobrea da. Barí herria bizi da han. Estatuak baztertuta utzi du eskualdea. Horregatik, komunitateak oso matxinoak eta iraultzaileak dira.
Kolonbian, jende askok ihes egin behar izan du bere lurraldetik. Estatuak nekazariei lurra eman behar die, baina ez du betetzen. Kellyk eta Andrések lan egiten dute sindikatuetan eta komunitateetan. Gustavo Petrok esan du bere lana kapitalismoa garatzea dela. Jendea ez dago pozik Petroren gobernuarekin.
Albiste erraza, A2 mailarako
Kelly eta Andrés Kolonbiatik etorri dira Euskal Herrira. Kolonbiako ipar-ekialdetik datoz, Cesar, Norte de Santander eta Santander departamenduetatik. Departamendu hauek Venezuelarekin muga egiten dute. Eusko Legebiltzarrean egon dira, legebiltzarkideak bortizkeria-egoeraren larritasunaz ohartarazteko.
Kolonbian hauteskunde presidentzialak izango dira maiatzaren 31n. Ultraeskuinak irabaziz gero, paramilitarren oldarraldi handia etorriko dela uste dute. “Duela 10 urte 2.500 paramilitar zeuden; gaur egun, 11.000 eta 13.000 bitartean”, diote. Hauteskundeei begira lehia estua aurreikusi dute inkesta guztiek.
Gustavo Petrok irabazi zuen 2022an, baina, salatu dute Kellyk eta Andrések: “2018an ere irabazi zuen, gure ustez, baina Iván Duque jarri zuten presidente”. Herria ez dago 2021ean bezala mobilizaturik, eta horrek pentsarazten die hauteskunde-iruzurra egon daitekeela Iván Cepeda hautagai progresistaren kaltean.
Kolonbiako talde paramilitar handiena, Clan del Golfo-Ejército Gaitanista de Colombia, Catatumbora bidean doa eskualdea bereganatu nahian. Mugan daude ere, erresistentzia gisa, batetik komunitateak, historikoki herri boterean oinarrituak, eta, bestetik, ELN gerrilla matxinoa.
Catacumbo eskualdea ibaiaren inguruan kokatzen da, oihanean, Kolonbia eta Venezuela arteko mugan. Eskualde hartan, Kolonbiako beste askotan bezala, jatorrizko herri bat bizi da, Barí herria.
Kolonbiako lurra oro har da aberatsa, eta, aldi berean, “bertako herri eta pertsonek pairatzen duten miseria, bortxa eta lekualdatzeen arrazoia”.
B1 mailarako egokitutako berria
Kolonbiako hauteskundeak eta giza eskubideak
Maiatzaren 31n hauteskunde presidentzialak izango dira Kolonbian. Kelly eta Andrés Kolonbiako ipar-ekialdetik etorri dira Euskal Herrira, euren herrialdeko egoera larriaz ohartarazteko. Plataforma Popular Tejiendo Luchas eta Congreso de los Pueblos erakundeetako aktibistak dira.
Kellyk eta Andrések diote hauteskundeak oso garrantzitsuak direla Kolonbiarentzat. Ultraeskuinak irabaziz gero, paramilitarren erasoak areagotu daitezkeela uste dute. “Duela 10 urte 2.500 paramilitar zeuden; gaur egun, 11.000 eta 13.000 bitartean”, diote.
Kolonbiako egoera oso konplexua da. Alde batetik, paramilitarrak daude; bestetik, gerrilla matxinoak, hala nola ELN. Hirugarren aktore gisa, FARC gerrillaren ondorengo taldeak daude. Azkenik, Kolonbiako estatua dago, armadarekin eta Poliziarekin.
Gustavo Petrok irabazi zituen 2022ko hauteskundeak, baina Kellyk eta Andrések salatu dute hauteskunde-iruzurra egon daitekeela Iván Cepeda hautagai progresistaren kaltean. “Herria ez dago 2021ean bezala mobilizaturik, eta horrek pentsarazten digu hauteskunde-iruzurra egon daitekeela”, diote.
Kolonbiako ipar-ekialdean, Catatumbon, egoera oso larria da. Paramilitarren mehatxua handia da, eta Venezuelako muga arriskuan dago. “Paramilitarren eginkizuna Venezuelara sartzeko lurreko sarbidea garbitzea da”, diote Kellyk eta Andrések.
Kellyk eta Andrések nabarmendu dute Kolonbiako lurra oso aberatsa dela, baina bertako herri eta pertsonek miseria, bortxa eta lekualdatzeak pairatzen dituztela. Narkotrafikoa, nekazaritza erreforma eta komunitateak dira arazo nagusiak.
Kellyk eta Andrések Plataforma Popular Tejiendo Luchas eta Congreso de los Pueblos erakundeetan egiten dute lan. Euren helburua da Kolonbiako herriaren eskubideak defendatzea eta bakea lortzea.
Gustavo Petroren gobernua ez da perfektua, baina Kellyk eta Andrések uste dute aurrerapauso bat izan dela Kolonbiarentzat. “Gustavo Petro egiatia izan da”, diote. Hala ere, ohartarazi dute hauteskundeak oso garrantzitsuak direla eta Kolonbian gerta daitekeen odol jarioaz.