Iturria: Argia.eus 📷 Ormuzko itsasartea, artxiboko irudia. (Efe)
Aukeratu zure maila:
Albiste sinplea, A1 mailarako
AEBek eta Iranek gerra hasi zuten otsailean. Gerra horrek eragina du mundu osoan. Petrolioa oso garrantzitsua da. AEBek eta Iranek petrolio asko dute. Ormuzko itsasartea oso garrantzitsua da. Itsasarte horretatik petrolio asko pasatzen da.
Petrolio enpresa handiek diru asko irabazi dute. ExxonMobil, Chevron, Shell, TotalEnergies eta BP dira enpresa horiek. Iaz baino diru gehiago irabazi dute. Enpresa horiek ez dute dirua inbertitu. Ez dute akziorik saldu.
Adituek diote petrolioaren gorakada gerraren ondorioa dela. Itsasartetik munduko petrolioaren %20a eta gasaren %25a pasatzen da. Iranek itsasartea blokeatu du.
AEBek eta Iranek akordio bat sinatu zuten ekainean. Akordio horren arabera, erasoak gelditu behar ziren. Baina erasoek jarraitu dute.
Irango Guardia Iraultzaileak esan du itsasarteak itxita jarraitzen duela. Iranek eta Omanek hitz egin dute itsasarteari buruz. Akordio bat lortu dute.
Donald Trump AEBetako presidenteak esan du itsasarteak irekita jarraitzen duela. Trumpek esan du ez dagoela elkarrizketarik Iranekin.
Albiste erraza, A2 mailarako
Ameriketako Estatu Batuen (AEB) eta Iranen arteko gerra hasi zen otsailean. Gerra honek ondorioak ditu ekonomian. Munduko petrolio enpresa handienek diru asko irabazi dute. 2026ko bigarren hiruhilekoan, ia 70.000 milioi dolar irabazi dituzte. ExxonMobil, Chevron, Shell, TotalEnergies eta BP dira enpresa horiek.
Petrolioa eta gasa Ormuzko itsasartetik pasatzen dira. Itsasarte hau tentsio gune bihurtu da. AEBek eta Iranek kontrolatu nahi dute. Petrolio enpresa handiek diru asko irabazi dute. Iaz baino %160 gehiago irabazi dute.
Europako Batasuneko petrolio enpresek ere diru asko irabazi dute. BP, Shell, Eni, Orlen, Repsol eta OMV enpresek etekinak bikoiztu dituzte. Adituek diote enpresak dirua gordetzen ari direla. Ez dute dirua inbertitzen edo akzioak saltzen.
Petrolioaren prezioa igo da gatazka geopolitikoagatik. Ormuzko itsasartetik munduko petrolioaren %20a eta gasaren %25a pasatzen da. Iranek itsasartea blokeatu du AEBen erasoen ondorioz.
AEBek eta Iranek akordio bat sinatu zuten ekainean. Akordio horrek esaten zuen erasoak geldituko zirela. Baina erasoek jarraitu dute. Irango Guardia Iraultzaileak esan du itsasarteak itxita jarraitzen duela. AEBek ez dutela akordioa bete esan du.
Donald Trump AEBetako presidenteak esan du ez dagoela elkarrizketarik Iranekin. Itsasartea irekita dagoela esan du. Iranek amore eman behar duela esan du Trumpek. Oman erasotzeko mehatxua egin du.
B1 mailarako egokitutako berria
AEBen eta Iranen arteko gerrak eragina izan du ekonomian. Munduko petrolio enpresa handienek inoiz baino diru gehiago irabazi dute. 2026ko bigarren hiruhilekoan, 70.000 milioi dolarreko irabaziak izan dituzte. Otsailean gerra hasi zenetik, Ormuzko itsasartea tentsio gune bihurtu da. Itsasarte horretatik pasatzen da munduko petrolioaren eta gasaren zati handi bat.
ExxonMobil, Chevron, Shell, TotalEnergies eta BP dira diru gehien irabazi duten enpresak. 2022an Ukrainako gerra hasi zenean, 60.000 milioi dolarreko irabaziak izan zituzten. Aurten, berriz, ia hamar milioi dolar gehiago irabazi dute. Enpresa horien irabazi garbiak %160 handitu dira, hau da, 47.000 milioi gehiago.
Europako Batasuneko petrolio enpresa handiek ere etekin gehiago izan dituzte. BP, Shell, Eni, Orlen, Repsol eta OMV enpresek bikoiztu egin dituzte etekinak, iazkoekin alderatuta.
Adituen ustez, enpresak etekinak “gordetzen” ari dira, berriro inbertitu gabe edota akzioak saldu gabe. Petrolioaren gorakadaren arrazoia “gatazka geopolitikoa” da, ez “berrikuntza” edo “eraginkortasuna” hobetzea.
AEBek eta Iranek ekainean sinatutako memorandumaren 60 eguneko tartea amaitu da. Hitzartu zuten erasoak etengo zirela eta Iranek itsasartea “gerraren aurretiko egoerara” itzuliko zuela. Baina erasoek jarraitu dute.
Irango Guardia Iraultzaileak esan du itsasarteak itxita jarraitzen duela, AEBek ez dutelako bete ekainean hitzarturikoa. Iranek eta Omanek, ordea, itsasartearen kudeaketari buruz elkarrizketak abiatu dituzte eta akordioa lortu dute.
Donald Trump AEBetako presidenteak esan du ez dagoela elkarrizketarik Iranen eta beraien artean, baina itsasarteak “irekita” jarraitzen duela. “Amore emateko” eskatu dio Irani, eta mehatxu egin du Oman erasotzearekin, azken hori Iranen eta AEBen artean sartu eta Ormuzi buruzko eztabaida “oztopatuz” gero.